Мэдээ мэдээлэл - Bayangol.nutag.mn

Дэлхийн хэвлийгээс мантийн чулуулгийн дээжийг авчээ

zulaa — Mon, 13 Apr 2026 14:36:09 +0800

Эрдэмтэд газрын хэвлийн судалгаанд томоохон эргэлт хийжээ. Тодруулбал, Атлантын далайн ёроолоос доош нэг км гаруй гүн өрөмдөж, хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн урт, цул мантийн чулуулгийн дээжийг авч чаджээ.

Уг судалгааг Атлантын далайн дундах нурууны ойролцоох Атлантисын бүсэд “JOIDES Resolution” судалгааны хөлөг онгоцноос хийжээ. Судлаачид далайн ёроолоос 1268 метрийн урттай газрын хэвлийн дээжийг гадаргуу дээр гарган авч чадсан нь дээд мантиас шууд авсан хамгийн гүний дээж болжээ.

Манти бол дэлхийн царцдас ба цөмийн хооронд байдаг халуун чулуулгийн давхарга бөгөөд манай гаргийн массын гуравны хоёр орчим хувийг, эзлэхүүний 80 гаруй хувийг эзэлдэг. Өмнө нь эрдэмтэд мантийн бүтцийг зөвхөн галт уулын дэлбэрэлтээр гарч ирсэн чулуулгийн хэлтэрхий эсвэл далайн гүн дэх ан цаваас олдсон дээжид тулгуурлан судалдаг байв. Өмнөх өрөмдлөгүүд ердөө 200 метрийн гүнд хүрч, маш бага мэдээлэл өгдөг байсан бол энэ удаагийн дээж нь манти нь гүн рүүгээ хэрхэн өөрчлөгддөг болохыг анх удаа “бүхэлд нь” харах боломж олголоо.

Уг дээж нь голчлон серпентинжсэн перидотит (дээд мантийн үндсэн чулуулаг) болон габбро агуулсан бүтэцтэй байна. Эдгээр чулуулаг нь өмнө нь далайн царцдас үүсэх үед зарим элементийнхээ ихээхэн хэсгийг аль хэдийн алдсан болохыг эрдэмтэд тогтоожээ. Энэ нь далайн доорх магмын хөдөлгөөн маш нарийн төвөгтэй байдлаар явагддагийг харуулж байна.

Эрдэмтдийн хийсэн хамгийн чухал нээлтүүдийн нэг бол мантийн чулуулаг нь далайн устай идэвхтэй харилцан үйлчлэлд ордог болохыг баталсан явдал юм. Тодруулбал, серпентинизаци хэмээн нэрлэдэг процессын явцад эрдсүүд өөрчлөгдөж, молекуляр устөрөгч ялгаруулдаг болохыг тогтоожээ. Энэхүү устөрөгч нь нарны гэрэл тусдаггүй далайн харанхуй гүнд бичил биетүүд оршин тогтнох гол эх үүсвэр болдог. Өрөмдлөг хийсэн газрын ойролцоо Lost City нэртэй гидротермал бүс байрладаг бөгөөд энд устөрөгч, метанаар баялаг дулаан шүлтлэг урсгалууд карбонат тогтоцуудаас гарч, харанхуй орчинд бичил биетнүүд оршин тогтнох нөхцөлийг бүрдүүлдэг.

Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар, ийм орчин нөхцөл нь эртний Дэлхий дээр амьдрал үүсэхэд нөлөөлсөн байж болохоос гадна Бархасбадь, Санчир гаргийн дагуулууд зэрэг огторгуйн бусад биетүүд дээр ч оршин байх боломжтой.

Энэхүү судалгааны талаарх өгүүлэл “Science” сэтгүүлд нийтлэгджээ.

Куба эмэгтэйчүүд АНУ-ын эрчим хүчний хоригийг эсэргүүцэн жагслаа

zulaa — Fri, 10 Apr 2026 15:23:49 +0800

Кубын Засгийн газар сүүлийн долоо хоногуудад АНУ-ыг газрын тос нэвтрүүлэхийг зөвшөөрүүлэх зорилгоор хэд хэдэн эсэргүүцлийн жагсаал зохион байгуулсан байна.

Кубын нийслэл Гавана хотод олон зуун эмэгтэйчүүд АНУ-аас тус улсад хэрэгжүүлж буй газрын тосны бодит хориг болон дарамтын бодлогыг эсэргүүцэн жагсжээ.

Жагсаалын үеэр барьсан самбар, уриануудад “Tumba el bloqueo” буюу “Хоригийг нураа” гэсэн бичиг байв. Олон жагсагч Кубын төрийн далбаа барьж, зарим нь #NoMasBloqueo (“Хоригийг зогсоо”) гэсэн бичигтэй цамц өмссөн байжээ.

Энэхүү жагсаал Кубын хувьсгалын удирдагч, тус улсын тэргүүн хатагтай асан Вилма Эспиний мэндэлсний 96 жилийн ойтой давхцаж байна. Тэрээр Рауль Кастрогийн эхнэр, Фидель Кастрогийн бэр эгч байсан юм.

Кубын коммунист засгийн газрын өндөр албан тушаалтнууд, тэр дундаа Шадар сайд Инес Мария Чапман болон Гадаад хэргийн дэд сайд Хосефина Видаль нар жагсаалыг удирдсан байна. Тэд АНУ-ын Кубын эсрэг явуулж буй бодлогыг хамтын шийтгэл гэж буруушаасан юм. “Энэ дарамт шахалтын бодлого зогсох ёстой. Кубын ард түмэн үүнийг хүртэх ёсгүй. Энэ бол нэг улсад хэзээ ч тулгаж байгаагүй хамгийн өргөн хүрээтэй, бүхнийг хамарсан, хамгийн удаан үргэлжилсэн албадлагын арга хэмжээ” гэж Видаль Associated Press агентлагт ярьжээ.

Кубын Засгийн газар АНУ-ын ерөнхийлөгч Доналд Трампын хэрэгжүүлж буй бодлогыг эсэргүүцэх зорилгоор сүүлийн долоо хоногуудад жагсаал зохион байгуулж буй. Өнгөрсөн Пүрэв гарагт Кубын Ерөнхийлөгч Мигель Диас-Канель АНУ-ын Элчин сайдын яамны гадаа дугуй болон цахилгаан тээврийн хэрэгсэлтэй жагсагчидтай нэгдэж, АНУ-аас үүдэлтэй түлшний хомсдолыг буруушаасан байна.

Нэгдүгээр сараас эхлэн Трампын засаг захиргаа Кубын гадаад газрын тосны импортыг тасалдуулахыг оролдож байгаа нь тус улсын засгийн газрыг тогтворгүй болгох зорилготой гэж үзэж байна.

Эхлээд, нэгдүгээр сарын 11-нд Трамп Куба улсыг бүс нутгийн ойрын холбоотон Венесуэлаас мөнгө болон газрын тос авахаа болино гэж мэдэгдсэн. Энэ нь АНУ-ын довтолгооны дараа тус улсын ерөнхийлөгч Николас Мадурог баривчилж хорьсонтой холбоотой байв.

Дараа нь нэгдүгээр сарын 29-нд Трамп Кубад газрын тос нийлүүлэх оролдлого хийсэн аливаа гадаад улсад татвар ногдуулах тухай захирамж гаргасан.

Үүний дараа Кубын гадаад газрын тосны нийлүүлэлт үндсэндээ тасалдсан байна. Зөвхөн сүүлийн хэдэн долоо хоногт л хориг бага зэрэг сулран, гуравдугаар сарын 30-нд Оросын нефтийн танкер Гаванагийн боомтод хүрэлцэн ирэхийг зөвшөөрсөн байна.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээлснээр 2023 оны байдлаар Кубын эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 58 хувь нь газрын тосноос, 23.6 хувь нь байгалийн хийгээс бүрддэг аж.

Куба улс дотооддоо тодорхой хэмжээний нефть олборлодог ч нийт хэрэгцээнийхээ ихэнхийг гаднаас авдаг. Тус улс газрын тосныхоо ердөө 40.6 хувийг өөрөө үйлдвэрлэж, 59.4 хувийг импортоор хангадаг гэж тооцоолжээ.

Гадаад нийлүүлэлт тасалдсанаар сүүлийн нэг сарын хугацаанд Куба даяар хоёр удаа цахилгаан тасарсан байна. Энэ үеэр эмнэлэг зэрэг амин чухал байгууламжууд цахилгаангүй болж, ноцтой үр дагавар дагуулсан юм.

ОХУ АНУ-ын хоригийг үл харгалзан Куба руу хоёр дахь нефтийн танкер илгээхээр төлөвлөж байгаагаа мэдэгдсэн байна. Гэсэн ч Трамп Кубын засгийн газарт дарамт шахалтаа үргэлжлүүлсээр байгаа бөгөөд Венесуэлийн засгийн газрын өөрчлөлтийг жишээ болгон дурдаж, Кубад мөн ийм өөрчлөлт хийхийг зорьж байгаагаа илэрхийлжээ.

Мадурог баривчилснаас хойш Венесуэлийг түр ерөнхийлөгч Делси Родригес удирдаж байгаа бөгөөд тэрээр АНУ-ын шаардлагуудтай нийцэж ажиллаж байна.

Хоёрдугаар сарын 28-наас хойш АНУ Ирантай дайтаж байгаа ч Трамп Кубыг “дараагийн зорилт” хэмээн удаа дараа анхааруулсан. Гуравдугаар сард тэрээр энэ байр сууриа хэд хэдэн удаа давтан илэрхийлсэн байна.

“Би Кубыг чөлөөлөх эсвэл эзлэх хүндэтгэл надад оногдоно гэж бодож байна. Үнэнийг хэлэхэд би хүссэн бүхнээ хийж чадна. Тэд одоогоор маш сул дорой улс” гэж Трамп гуравдугаар сарын 16-нд Цагаан ордноос сэтгүүлчдэд мэдэгджээ.

Трампын “дарамт”-ын бодлого 2017-2021 оны анхны бүрэн эрхийн хугацаанд эхэлсэн гэгддэг. Энэ хугацаанд Кубын эсрэг хориг арга хэмжээг чангатгасан бодлого ч багтдаг.

1960-аад оноос хойш хүйтэн дайны үеийн хурцадмал байдлын улмаас Куба АНУ-ын худалдааны хоригт өртсөөр ирсэн.

Сүүлийн долоо хоногуудад АНУ болон Куба газрын тосны хоригийг цуцлах талаар хэлэлцээ хийж байгаа бөгөөд Видаль жагсаалын үеэр энэ талаар тайлбар өгсөн байна.

“Бид эхний шатандаа явж байна. Одоогоор хоёр улсын хооронд хэлэлцээ эхлээгүй байна” гэж тэр AFP агентлагт ярьжээ. Мөн “Куба улс үргэлж сөргөлдөөнөөс илүү яриа хэлэлцээг дэмжиж ирсэн” гэж нэмж хэлсэн байна.

Видаль өмнө нь 2015 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обамагийн үед хоёр улсын харилцаа түр сайжрахад хүргэсэн хэлэлцээг ахалж байсан. Тэрээр одоогийн нөхцөл байдлыг тухайн үеийнхтэй харьцуулан тайлбарласан байна. “Тэр үед бид ялгаатай талуудтай ч тэдгээрийг харилцааны төвд тавихгүй байхыг зорьж байсан” гэж тэр хэлжээ.

Мягмар гарагийн жагсаал нь АНУ-ын Конгрессын дэвшилтэт үзэлтэй гишүүд болох Прамила Жаяпал болон Жонатан Жэксон нар Кубад айлчилж, Ерөнхийлөгч Диас-Канельтэй уулзсаны дараах өдөр болсон байна.

АНУ-ын төлөөлөгчдийг хүлээн авах үеэр Диас-Канель хоригийн улмаас учирч буй хохирлыг буруушааж, АНУ-аас “илүү хатуу арга хэмжээ авна хэмээн заналхийлж буй”-г шүүмжилсэн мэдэгдэл гаргажээ.

Харин Жаяпал, Жэксон нар хамтарсан мэдэгдэл гаргаж, Трампаас хоригийг зогсоохыг уриалсан байна. Тэд эрчим хүчний хомсдол нь хүнсний бүтээгдэхүүн муудах, усны насос ажиллахгүй болох, өвчтөнүүд эмчилгээ авч чадахгүйд хүргэж байгааг онцолжээ.

Тэд “Америкчуудын дийлэнх олонх нь ийм харгис, хүнлэг бус үйлдлийг бидний нэрийн өмнөөс үргэлжлүүлэхийг хүсэхгүй гэдэгт бид итгэж байна” хэмээн бичжээ.

Шатахууны үнэ цаашид 2,5 дахин өсөх эрсдэлтэй байна гэв

zulaa — Tue, 07 Apr 2026 16:00:41 +0800

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хурлын шийдвэрийг танилцууллаа.

УИХ-ын гишүүн Ж.Батжаргал: Бид өнөөдөр хоёр асуудал хэлэлцлээ.

Нэгдүгээрт, бүлгийн дотоод үйл ажиллагаатай холбоотой асуудал буюу УИХ дахь олонхыг бүрдүүлэгч, эрх баригч бүлгийн хувьд нийгэм эдийн засаг иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлэх, баялаг бүтээгчдийг дэмжих чиглэлээр, төрийн бодлого тодорхойлох эрх зүйн орчин бүрдүүлэх зорилтуудаа шуурхай хэрэгжүүлэх талаар хэлэлцлээ.

Мөн 2024 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт намын холбогдох байгууллагууд үнэлэлт дүгнэлт өгч, нэн тэргүүнд шийдвэрлэх ёстой чиглэлүүдийг шуурхай ажил хэрэг болгох, эрх зүйн орчин бүрдүүлэх, Засгийн газрын тогтвортой үйл ажиллагааг хангах чиглэлээр ярилцаж, санал бодлоо солилцож, төрийн бодлого, эрх зүйн орчны эрэмбэ дарааг тогтлоо.

Хоёрдугаарт, олон улсын хямралын нөхцөл байдал Монголын нийгэм эдийн засагт ямар нөлөө үзүүлж байгаа болон ямар арга хэмжээ авахаар төсөөлж буй талаар Шадар сайдын танилцуулгыг сонслоо. Өнөөдрийн Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар уг асуудлыг хэлэлцэж, өнөөдөр бүлгийн хуралдаанд танилцуулсан бол ирэх долоо хоногт Лхагва гарагт ЗГ-ын хурлаар эцэслэж, УИХ-д өргөн барих юм. Мэдээж дэлхийн хямралт байдал манай эдийн засагт сүүдрээ тусгаж байна. Бид шатахууныг 100 хувь гаднаас авдаг тул үнийн өсөлт нь бүх бараа бүтээгдэхүүнд ч нөлөөлдөг. Ковидын үед бид тодорхой авч хэрэгжүүлж байсан. Түүн шиг энэ тал руугаа чиглэсэн, шуурхай зохицуулалтын шинж чанартай зарим хуулийг батлах ёстой юу гэдгийг хэлэлцлээ. Мөн АИ92 шатахууны үнийг барьсан... Ер нь шатахууны үнэ цаашид 2,5 дахин өсөх эрсдэлтэй байна гэв.

Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр Эдийн засгийн нөхцөл байдал, учирч буй эрсдэл, хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар мэдээлэл танилцуулжээ.

Эдийн засаг 2025 онд 6.8 хувиар өссөн ч, үүний 3.2 нэгж хувь нь ХАА, Оюутолгойн баяжмал дахь агууламж болон биет хэмжээний өөрчлөлтөөс, бусад салбар, үйл ажиллагааны өсөлт 3.6 хувь буюу эдийн засгийн потенциалаас бага байгааг танилцууллаа. Өрхийн бодит орлогын өсөлт улсын хэмжээнд 5.0 хувь болж нэмэгдсэн бол Улаанбаатар хотод 2.2 хувь болж буурчээ.

Тэтгэвэр, тэтгэмж бодит дүнгээр 3.2 хувиар буурч, цалингийн орлогын өсөлт саарч байгааг салбарын сайд хэллээ. Экспортын орлого 2026 оны эхний улиралд 4.8 тэрбум ам.доллар болж, өмнөх оноос 60 хувиар өндөр байна. Голлох бүтээгдэхүүний экспортын орлого өсөлттэй байна. Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн арилжааны идэвх тогтвортой сайн байна. Биржийн арилжааны идэвх 2025 оны эхний хагаст унаж, сард 0.5 сая тонн

хүрэхгүй хэмжээний нүүрсний гэрээ хийж байсан бол, сүүлийн гурван улиралд сард дунджаар 2.7 сая тонн нүүрсний шинэ гэрээ хийсэн байна.

Нүүрсний арилжааны биелсэн үнэ нь анх дуудсан үнээс сүүлийн саруудад 36 хүртэл хувийн өсөлттэй байна. Ялангуяа гуравдугаар сар дуудлага худалдааны үеийн үнийн өсөлт илүү өндөр байгааг мэдээлэлд онцлов.

Ойрхи дорнодын хямралаас үүдэн газрын тос, байгалийн хийн үнэ, нийлүүлэлтийн хувьд ормузын хоолойгоор хийгдэх тээвэрлэлт огцом буурч, газрын тосны үнэ 109 ам.доллар хүрсэн байна. Манай улсын хувьд газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөц АИ-92 42 хоног, АИ-95 73 хоног, ДТ 27 хоног, шингэрүүлсэн шатдаг хий 40 хоног, ТС-1 25 хоногийн нөөцтэй байна.

Нийслэлийн есөн дүүрэгт 386 цэгээр нөөцийн махыг жижиглэнгээр худалдаалж байна

zulaa — Thu, 02 Apr 2026 13:25:57 +0800

Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан есөн дүүрэгт 386 цэгээр нөөцийн махыг жижиглэнгээр худалдаалж байна. Махны үнэ нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор нөөцийн махны эрэлт ихэсжээ. Нөөцийн үхрийн мах 15 мянга, хонины мах 13 мянган төгрөгийн үнэтэй байгаа бөгөөд нөөцийн мах худалдаалж буй цэгт өнөөдөр холбогдох албаныхан ажиллалаа.

Энэ үеэр УБЗАА-ны Хүнсний хангамжийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Т.Үүрийнтуяа “Нийслэлийн хэмжээнд 2026 оны хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан 386 дэлгүүрээр нөөцийн махыг жижиглэнгээр худалдаалж байна. Есөн аж ахуйн нэгж есөн дүүрэгт түгээлтээ өдөр бүр хийж, тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Нөөцийн махны эрэлт ихэсжээ. Зах зээлд махны үнэ өндөр байгаа боловч нөөцийн хонины мах 13 мянга, үхрийн мах 15 мянган төгрөгөөр борлуулагдаж байна. Томоохон зах, худалдааны төвүүдээс зайтай найман нэрийн хүнсний дэлгүүр, гэр хорооллын дэлгүүрүүд, орон сууцны дундах дэлгүүрт нөөцийн махыг зардаг. Тиймээс иргэд гэртээ ойр нөөцийн мах борлуулж буй цэгүүдээс мах худалдан авах боломжтой” гэлээ.

Нийслэл, дүүргээс нөөцийн махны чанар, аюулгүй байдалд тогтмол хяналт тавьж ажилладаг байна. Энэ талаар Чингэлтэй дүүргийн ЗДТГ-ын Хүнс, худалдаа, үйлчилгээний хэлтсийн дарга Б.Номин “Чингэлтэй дүүрэгт 20 хороонд 38 дэлгүүрээр нөөцийн махны жижиглэн худалдааг нэгдүгээр сараас эхлэн зохион байгуулж байна. Иргэдийн махны хэрэглээг тасалдуулахгүй, хямд үнийн бодлогоор захиалгаа тогтмол хийж, нийлүүлэлтийг хэвийн хангаж байна. Нөөцийн махны чанар, аюулгүй байдалд дүүргээс болон нийслэлийн Эрүүл мэндийн газар, нийслэлийн Мал эмнэлгийн газар, нийслэлийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газар хамтарсан хяналтыг тогтмол хийдэг” гэв.

Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан гаргасан нөөцийг махыг тавдугаар сарын 31-нийг дуустал худалдаалахаар төлөвлөж байна.

А.Баяр: Явган хүний замаар скүүтер явуулахыг бүрэн болиулж, 94 км дугуйн зам тавина

zulaa — Mon, 30 Mar 2026 17:16:42 +0800

Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын дарга А.Баяраар ахлуулсан Түгжрэлийг бууруулах ажлын хэсэг Замын хөдөлгөөний удирдлагын төвд хуралдаж, 2026 онд хэрэгжүүлэх авто зам, явган болон дугуйн замын бүтээн байгуулалтын ажлуудын төлөвлөлт, явцыг хэлэлцлээ.

Хурлын үеэр явган болон дугуйн замын сүлжээг өргөтгөх, скүүтэр зорчих нөхцөлийг зохицуулах, авто зогсоолын менежментийг сайжруулах, замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэх чиглэлд авах арга хэмжээг онцлон авч үзэв.

НИТХ-ын дарга А.Баяр “Явган хүний замаас скүүтэрийг бүрэн гаргах бодлого баримталж байна. Үүний хүрээнд авто замын нэгдүгээр эгнээгээр скүүтэр зорчих боломжийг бүрдүүлэх, тэмдэг, тэмдэглэгээг нэмэлтээр хийх боломжтой авто замыг судалж, шийдэл боловсруулах шаардлагатай. Үүний тулд ирэх долоо хоногт Ажлын хэсгийнхэн скүүтэр түрээслээд, иргэд хаагуур, ямар замаар явж байна, тухайн замаар зорчиход ямар саад бэрхшээл тулгарч байгаатай биечлэн танилцана. Амьдралд нийцэх шийдвэр гаргахын тулд авто зам дээр ажиллана” гэлээ.

Нийслэлийн Замын хөгжлийн газрын Бодлого, төлөвлөлтийн хэлтсийн дарга М.Ичинхорлоо “Дүүргүүдээс ирүүлсэн саналд үндэслэн энэ онд нийт 94.1 км урттай явган болон дугуйн зам тавихаар төлөвлөж байна. Үүнд Баянзүрх дүүрэгт 18.2 км, Сүхбаатар дүүрэгт 29.8 км, Чингэлтэй дүүрэгт 12.5 км, Баянгол дүүрэгт 15.6 км, Хан-Уул дүүрэгт 13.9 км, Сонгинохайрхан дүүрэгт 4.1 км зам тавих боломжтой гэж үзсэн” гэв.Мөн авто замын нэгдүгээр эгнээгээр скүүтэр зорчих боломжийг бүрдүүлэх хүрээнд Их тойруу доторх 31 гудамжинд тэмдэг, тэмдэглэгээ хийхээр төлөвлөсөн бөгөөд уг замуудын өргөнийг 80 см-ээс доошгүй байхаар тооцоолжээ. Одоогоор ийм төрлийн 101.4 км замын боломжит сүлжээгээр иргэд зорчиж байна гэв.

Монгол Улсын Гавьяат тамирчин Б.Цэвээндаш 1,418 км замыг туулаад эх орондоо ирлээ

zulaa — Fri, 27 Mar 2026 09:46:05 +0800

Монгол Улсын Гавьяат тамирчин, уулын спортын олон улсын хэмжээний мастер, бэлтгэл хурандаа Б.Цэвээндаш өнгөрсөн сараас Улаанбаатар-Бээжин-Тяньжин маршрутаар гүйлтээ эхлүүлсэн билээ.

Тэрбээр 34 өдрийн бүтэн марафоноор нийт 1,418 км замыг туулж БНХАУ-ын Тяньжин хотод гүйлтээ өндөрлүүлсэн байна.

Өчигдөр эх орондоо ирсэн Б.Цэвээндаш "Бүтэн марафон 34 өдөр гүйж, замаа дуусгалаа. Сайн үйлсийн аянд зориулж өвөл, хаврыг дамжсан гүйлт маань энэ хүрээд өндөрлөж байна. Энэ гүйлтэд маань их олон хүн тусалж дэмжсэн. Хамтарч ажилласан БНХАУ-ын түншүүд маань маш сайхан хүлээж авлаа.

Хаалтын ёслолын үеэр БНХАУ-ын талаас Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Элч гэдэг хүндтэй шагналыг олгосон. Мөн тус улсын Эдийн Засаг, Статистикийн Судалгааны Хүрээлэнгээс "Нэг бүс - Нэг зам, хайр ба сайн үйлсийн элч"-ээр шагналаа.

Гүйлтээр дамжуулж эрүүл зөв амьдрах, байгаль эх дэлхийгээ хайрлах соёлыг цаашид ч түгээнэ. Энэ гүйлт маань маш олон хүнд урам өгсөн болов уу.

Хэлсэн амандаа хүрч гүйлтээ яг гүйцээсэн. Гүйлтийн хугацаанд ямар нэг бэрхшээл тохиолдсонгүй. Монголын нутгаар Замын-Үүд хүртэл 661 километр, Эрээнээс Бээжин хот хүртэл 757 километр замыг гүйж дуусгалаа. Намайг дэмжсэн монголчууддаа баярлалаа. Энэхүү гүйлтийнхээ талаар баримтат кино хийж, ном бичих сонирхолтой байгаа.

Дасгал хөдөлгөөн хийхээс залхуу хүрээд байвал өөрийгөө ташуурдаж босгоод алхаж, гүйж байгаарай. Архи, тамхиа хаяж Баасан гарагийг биеийн тамир спортоор хичээллэдэг өдөр болгоорой залуусаа.

Гүйнэ гэдэг бясалгал. Ажил чинь бүтэхгүй, стресстээд байвал гараад гүйгээрэй" гэв.

Б.Цэвээндаш нь дэлхийн дээвэр болох Эверест оргилд өмнөд, хойд замаар авирсан цөөхөн монгол уулчдын нэг юм. Тэрбээр 2012 онд Балбын талаас авирч байсан бол дөрвөн жилийн дараа Хятадын талаас оргил руу мацсан түүхтэй.

Тодруулбал 2016 оны тавдугаар сарын 21-нд Төвдийн талаас Эверестийн оргилд гарснаар өмнөд, хойд замаар авирсан хоёр дахь монгол уулчин болж байв. Түүнээс өмнө Монгол Улсын Гавьяат тамирчин Г.Өсөхбаяр ийм амжилт үзүүлж байсан юм.

"Машин бохирдууллаа" хэмээн хүүгээ хөнөөсөн хэрэгт ээжийг нь ЯЛЛАГДАГЧААР татжээ

zulaa — Wed, 25 Mar 2026 15:51:40 +0800

Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт хоёр настай хүүхэд алга болсон гэх дуудлага цагдаагийн байгууллагад 2025 оны есдүгээр сарын 09-ний өдрийн 11:00 цагийн орчимд ирсний дагуу шуурхай эрэн сурвалжлах ажиллагааг зохион байгуулж, хүүхдийн амь насыг хохироосон байж болзошгүй гэмт этгээдийг тогтоон, хэрэгт холбогдсон этгээдийг цагдан хорьж, мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байгаа талаар Цагдаагийн байгууллагаас мэдээлж байсан.

Эх сурвалжийн мэдээлснээр хэрэг явдал хоёрдугаар сарын 8-нд гарсан гэх ба хоёр настай хүүхдийг хойд эцэг нь хөнөөсөн байж магадгүй нөхцөл байдал тогтоогджээ. Уг хэрэгт холбогдох шүүх хурал ирэх лхагва гарагт товлогджээ. Талийгаач хүүгийн ээжийг "асран хамгаалах үүргээ биелүүлээгүй" хэмээн яллагдагчаар татаад байгаа аж.

Талийгаачийн хойд эцэг нь өөрийгөө бусдын халдлагад өртсөн гэж эхэлж мэдүүлсэн ч хэргийн мөрөөр шалгалтын ажиллагаа явуулахад 26 настай залуу дагавар хүүхдээ "Машин бохирдууллаа" хэмээн уурлаж, амь насыг нь бүрэлгэн, цогцсыг нуусан байсан нөхцөл байдал тогтоогдсон байна.

Ажлын байрандаа архидан согтуурсан дарга нарыг ажлаас нь чөлөөлжээ

zulaa — Fri, 20 Mar 2026 13:47:17 +0800

Ажлын байрандаа архидан согтуурч, зүй бус үйлдэл гаргасан Хөдөлмөр, халамж үйлчилгээний ерөнхий газрын Ажиллах хүч, шилжилт хөдөлгөөн зохицуулалтын газрын дарга А.Сэрээтэр, Хөдөлмөрийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч М.Эрдэнэбулган нарыг ажлаас нь чөлөөлжээ. Хөдөлмөр, халамж үйлчилгээний ерөнхий газрын дарга З.Бауыржан 2026.03.19-ний өдөр тушаал гаргаж, ёс зүйн ноцтой зөрчил гаргасан дарга нарыг ажлаас нь чөлөөлсөн байна. Мөн цагдаагийн байгууллага дээрх дарга нарт зөрчлийн хэрэг үүсгэж, шалгаж байгаа аж.

АНУ 50 улсын виз мэдүүлэгчдээс 15,000 доллар хүртэл барьцаа авна

zulaa — Fri, 20 Mar 2026 11:37:51 +0800

2026 оны 4-р сарын 2-ноос эхлэн АНУ-д нэвтрэх жуулчин болон бизнесийн зорилготой зорчигчдоос 15,000 ам.долларын барьцаа авах журам 50 улс-д үйлчлэхээр болжээ.

АНУ-ын Засгийн газар энэ арга хэмжээг визийн хугацаа хэтрүүлэхээс сэргийлж, татвар төлөгчдөд үүсэх зардлыг бууруулах зорилготой гэж мэдэгдсэн байна.

Шинэ жагсаалтад Тунис, Камбож, Этиоп, Гүрж, Гренада, Лесото, Маврикий, Монгол, Мозамбик, Никарагуа, Папуа Шинэ Гвиней, Сейшелийн арлууд багтжээ. Хэрэв зорчигчид визийн нөхцлөө зөрчихгүй, эсвэл аяллаа цуцалбал барьцаа мөнгийг буцаан олгоно.

АНУ-ын Төрийн департаментын мэдээлснээр, нэг гадаадын иргэнийг албадан гаргахад дунджаар 18,000 ам.долларын зардал гардаг байна.

Эх сурвалж: Reuters

Ормузын хоолой хаагдсанаар дэлхийн газрын тосны зах зээлд доргилт өглөө

zulaa — Thu, 19 Mar 2026 10:32:12 +0800

Гуравдугаар сарын 12–13-ны өдрүүдэд Ойрхи Дорнод дахь нөхцөл байдал улам хурцдаж, АНУ, Израиль, Иран зэрэг улсын оролцсон цэргийн ажиллагаа, тээвэрлэлтийн саатал, дэлхийн зах зээлд нөлөөлөх үйл явдал зэрэгцэн өрнөв. Бүс нутгийн хурцадмал байдал зөвхөн цэргийн хүрээнд хязгаарлагдахгүй дэлхийн эдийн засаг, эрчим хүчний зах зээлд шууд нөлөөлж эхэлжээ.

Персийн булан болон Ормузын хоолой орчимд газрын тос тээвэрлэж байсан хэд хэдэн танкер халдлагад өртсөн нь дэлхийн зах зээлд нефтийн үнэ огцом өсөхөд хүргэлээ. Нэг баррель газрын тосны үнэ 100 ам.доллар давж, эрчим хүчний зах зээлд сүүлийн жилүүдийн томоохон савлагаа үүсэв. Ираны тал Ормузын хоолойг хаах бодлогоо үргэлжлүүлэхээ мэдэгдсэн нь нийлүүлэлтийн эрсдэл нэмэгдэж буйг харуулж байна. Энэхүү хоолой нь дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн тавны нэг орчим дамждаг стратегийн чухал гарц юм.

Цэргийн хувьд Израилийн тал Ираны цөмийн болон цэргийн байгууламж руу цохилт өгч, АНУ бүс нутгийн цэргийн хүчээ нэмэгдүүлж, агаарын болон далайн хамгаалалтаа чангатгав. Үүний хариуд Иран Америкийн цэргийн баазууд болон дэд бүтцийн байгууламж руу пуужин, дроны довтолгоо хийсэн бөгөөд бусад Персийн булангийн орнуудын боомт, шатахууны агуулах руу ч халдсан талаар мэдээлэл гарсан. Саудын Араб, Бахрейн зэрэг улс агаарын довтолгооны хамгаалалтаа нэмэгдүүлж, пуужин болон дроны халдлагыг таслан зогсоох ажиллагаа явуулсан байна.

Цэргийн үйл ажиллагаа газрын тосны нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлж, олон улсын зах зээлд нийлүүлэлтийн тасалдал үүсэв. АНУ газрын тосны стратегийн нөөцөөс 172 сая баррель нефть гаргаж үнийн өсөлтийг сааруулах арга хэмжээ авч, Олон улсын эрчим хүчний агентлагтай зөвшилцөн 400 сая баррель газрын тос гаргах төлөвлөгөөг хэрэгжүүлж байна. Зах зээлд үүссэн эрсдэлийг тодорхой хэмжээгээр бууруулах энэ арга хэмжээ нь ирэх долоо хоногоос 120 хоногийн турш үргэлжлэх юм.

Газрын тосоос гадна Ормузын хоолой хаагдсанаар химийн бүтээгдэхүүн, хөдөө аж ахуйн бараа, бусад импорт-экспортын тээвэр саатаж, дэлхийн хангамжийн сүлжээнд нөлөөлж эхэлсэн. Танкерын хөдөлгөөн саатсан нь далайн тээврийн ачааллыг нэмэгдүүлж, хөлөг онгоцны түрээс, даатгалын үнийн өсөлтөд хүргэжээ.

Дэлхийн санхүүгийн зах зээлд мөн савлагаа үүсэж, эрчим хүч импортлогч олон улсын эдийн засагт дарамт нэмэгдэх эрсдэл бий болж болов. Нефтийн үнэ өссөн нь шатахууны үнийг дагуулан үйлдвэрлэл, тээвэр, логистикт нөлөөлөх магадлалтай гэж шинжээчид үзэж байна.

Үүнтэй холбоотойгоор АНУ цэргийн ажиллагааг үргэлжлүүлж, стратегийн нөөцөөс нефть гаргах бодлого барьж байна. Их Британи, Япон, Өмнөд Солонгос далайн тээвэрлэлтийн аюулгүй байдлыг чангатгаж, Европын холбоо дипломат арга хэмжээг эрчимжүүлж байна. Хятад, Энэтхэг зэрэг газрын тос их импортлогч орнууд хувийн нөөц, худалдан авалтын стратеги боловсруулж, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд үүсэх тодорхойгүй байдлыг багасгах арга хэмжээ авч байна.

Ийнхүү гуравдугаар сарын дунд үеийн байдлаар Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөн зөвхөн цэргийн хүрээнд бус дэлхийн эрчим хүч, эдийн засаг, тээвэр, санхүүгийн зах зээлд хүчтэй нөлөөлж буй томоохон геополитикийн хямрал үүсээд байгаа юм.